”The problem of the world is that we draw our circle of family too small” เป็นคำกล่าวของแม่ชี เทเรซา ที่เรารู้สึกกระทบใจอย่างมาก อยากครุ่นคิดต่อให้ลึกซึ้ง เพื่อเข้าใจความหมายที่นักบุญหญิงท่านนี้ต้องการจะสื่อบอกเรา
ครอบครัวของเราใหญ่แค่ไหน วงกลมของข่ายใยครอบครัวของเรามีรัศมี เส้นผ่าศูนย์กลางเท่าไร
ใครและอะไรบ้างที่เรารู้สึกว่า คือ ครอบครัวของเรา
และหากเรารู้สึกว่า ใครหรือสิ่งใดเป็นครอบครัว ท่าที วิธีที่เราสัมพันธ์กับครอบครัวจะเป็นเช่นไร
เมื่อเอ่ยถึงครอบครัว ภาพแรก ๆ ที่เข้ามาในใจ คือ ภาพบ้าน และคนในบ้านที่เราอยู่ด้วยปัจจุบันนี้ และคนที่เราอยู่ด้วยตั้งแต่สมัยเด็ก รวมถึงญาติพี่น้องที่พบเจอกันเป็นครั้งคราวเวลามีงานบุญ งานสังสรรค์ที่เครือญาติน่าจะมาประชุมกัน อย่าง งานแต่งงาน งานศพ เป็นต้น
เราเกิดและเติบโตในครอบครัวขยาย ผู้คนเต็มบ้าน ตั้งแต่คุณทวด (ซึ่งมาบ้านเป็นบางครั้ง) ถึงตัวเรา เท่านั้นยังไม่พอ เรายังมีครอบครัวที่เป็นเพื่อนกับคุณยาย และชุมชนที่เราอยู่
เวลาที่ครอบครัวของเราขยายกว้างไกลกว่าตัวบ้าน เราจะรู้สึกอบอุ่นและปลอดภัย สมัยเด็ก ๆ เราจึงสามารถเดินไปไหนมาไหนในชุมชนย่านซอยสวนพลูได้โดยไม่ต้องห่วงกังวล เพราะไม่ว่าเราจะเดินไปไหน สายตาของญาติก็อยู่ที่นั่น ไม่ว่า จะเป็น อาม่าร้านขนมที่เราชอบไปซื้อของกิน อาแป๊ะขายข้าว คุณยายขายขนมที่ตลาด ลุงตำรวจจราจร พี่ที่เรียนเทคโนฯ ในย่านนั้น เป็นต้น
เราจึงเป็นเด็กอนุบาลที่มีอิสระมาก เดินไปไหนมาไหนได้ เที่ยวสนุกเข้าออกร้านโน้น ร้านนี้ บ้านคนโน้นคนนี้ได้
ที่โรงเรียน และมหาวิทยาลัย ก็เป็นที่ที่เราสร้างครอบครัวของเราได้ เพื่อน ๆ ครู ก็เป็นครอบครัวของเราได้ และครอบครัวดูแลกันและกัน
ล่าสุด มีเรื่องที่เราประทับใจนมิตรภาพมาก ๆ เมื่อเพื่อนสมัยมหาวิทยาลัยคนหนึ่งประสบปัญหาชีวิต ทั้งเรื่องครอบครัว และสุขภาพ
เพื่อน ๆ หลายคนส่งกำลังใจให้ผ่านช่องทางการสื่อสารต่าง ๆ หลายคนไปหาให้กำลังใจก่อนการผ่าตัดสำคัญ และเราลงใจกันว่า จะตั้งมูลนิธิของรุ่นเรา เพื่อดูแลกันและกันในเวลาที่ใครในพวกเราเผชิญความยากลำบากในชีวิต และรวมไปถึงการให้ความช่วยเหลือดูแลลูกและครอบครัวของเพื่อน ๆ กันด้วย
มิตรภาพและความงามในหัวใจมนุษย์ ทำให้เรารู้สึกปีติ อิ่มใจ
เรื่องในทำนองเดียวกันเกิดขึ้นในที่ทำงานด้วย เพื่อนร่วมงานก็เป็นครอบครัวของเราเช่นกัน เราอยู่ด้วยกัน วันละ ๘ ชั่วโมง หากเราไม่เป็นครอบครัวกันแล้ว ก็จะทุกข์มากทีเดียว
น่าดีใจที่ตัวเราเอง ได้ทำงานและมีเพื่อน (ครอบครัว) ที่งดงามมาตลอด ๑๐ ปีที่ทำงานที่ Outlook, The Bangkok Post ครอบครัวของเราที่นี่ น่ารักทุกคน ดูแลหัวใจและชีวิตกันและกัน มากบ้างน้อยบ้าง แต่ทุกคนมีหัวใจดี ๆ ให้กัน
ที่นี่ เราได้พบน้องสาว พี่สาว ร่วมจิตวิญญาณ เราอาจไม่ได้เกิดจากพ่อแม่เดียวกัน แต่ความรู้สึกที่เราให้กันลึกซึ้งเหมือนมาจากต้นธารชีวิตและใจเดียวกัน และที่นี่ เราก็มีเพื่อนชายที่น่ารัก น่าขบขัน ทำให้เราหัวเราะได้ตลอดเวลา เรามีเพื่อน พี่ น้อง มากมาย
แม้เราจะออกมาจากที่ทำงานประจำ เราก็ได้มีโอกาสสานสัมพันธ์กับเพื่อนต่างที่ทำงาน ที่มีโอกาสร่วมงานกันเป็นครั้งคราว ทำกิจกรรมเป็นครั้ง ๆ
ความเป็นครอบครัวไม่จำเป็นต้องอาศัยเวลาในการบ่มเพาะ สิ่งสำคัญคือ หัวใจ ความจริงใจ ความรักและปรารถนาดีต่อกัน ความเข้าใจกัน เพียงเท่านี้ เราก็ผูกพันกันเป็นครอบครัวได้
หลายคนที่เราพบและสัมพันธ์สั้น ๆ แต่เป็นความสัมพันธ์ที่ดี ทำให้เราเชื่อมโยงชีวิต จิตใจ และการงานกันได้ ในเวลาที่จำเป็น เรื่องราวชีวิตและความสัมพันธ์มักหมุนเป็นวงกลม คนที่เราพบเราจะได้พบกันอีก ต่างเวลา สถานการณ์ สถานที่ ไม่มีใครหายไปจากชีวิตเรา
หากเราใส่ใจที่จะสัมพันธ์กับผู้คนด้วยความรัก ความจริงใจ ไม่ว่า เราจะพบเขาคนนั้น สั้น ๆ เผิน ๆ สักวันหนึ่ง เราจะกลับมาพบกัน และสานต่อความสัมพันธ์ที่ดี ช่วยเหลือเกื้อกูลกันดี ๆ
บางคน ไม่ใส่ใจกับคนที่พบ คิดสั้น ๆ ว่า พบกันเผิน ๆ แล้วกระทำการบางอย่างที่ไม่ยี่หระต่ออีกคน คือ พูดหรือทำไม่ดีด้วย — โลกมันกลม สักวัน เราจะได้เจอกันต่างกรรมและวาระ และเมื่อวันนั้นมาถึง เงาของสิ่งที่เราละเลยไป จะกลับมาหลอนเรา
ดังนั้น เราจึงคิดว่า ไม่ว่าจะพบใคร สั้นยาว เราต้องรักษาความสัมพันธ์ความรู้สึกที่ดีต่อกันไว้ให้ดีที่สุด เท่าที่สามารถทำได้ ด้วยความปรารถนาดี และจริงใจ เคารพในผู้อื่น
…….
นับวัน ครอบครัวของเราก็ขยายไปตามวงปีชีวิต
ครอบครัวของเรายังหมายถึง ธรรมชาติ ดิน น้ำ ต้นไม้ สัตว์ สายลม จิตวิญญาณต่าง ๆ ที่เราไม่เห็น
เมื่อใจเราโอบหลายสิ่งไว้ในอ้อมกอด เราจะมีความสุข รู้สึกอบอุ่น ปลอดภัย ไม่เหงา เพราะเรามีญาติ ครอบครัวอยู่ทุกหนทุกแห่ง
เรามีคุณทวดต้นไม้ให้ร่มเงา ความสดชื่น
เรามีแม่ธรณีประคองเราในทุกฝีก้าว — รู้สึกอบอุ่นไหม
เรามีสายลมเป็นเพื่อนเวลาทุกข์ เขาพัดมาให้เรารู้สึกเย็นใจ
ทุกวัน เราขยายข่ายใยครอบครัวของเราให้กว้างขึ้นเรื่อย ๆ แล้วเราจะไม่มีวันโดดเดี่ยวอีกต่อไป
คำถามสำคัญต่อไป ที่น่าครุ่นคิด คือ ทุกวัน เราดูแลครอบครัวของเราอย่างไร
เราดูแลครอบครัวทางสายเลือด ดูแลครอบครัวที่โรงเรียน สถานที่ทำงาน ครอบครัวในท้องถนน ตลาด ในสังคม ครอบครัวของเราในธรรมชาติ ครอบครัวที่เรามองไม่เห็น (แต่สัมผัสรับรู้ได้ว่าอยู่ตรงนั้น… กึ๋ย)
เราจะดูแลครอบครัวของเราอย่างไร … เมื่อรู้แล้ว ลงมือ ลงใจ ลงคำพูด ที่รักษาครอบครัวของเรานะค่ะ
