The only fish in the pond ปลาตัวเดียวในบึง

จะเป็นเช่นไรถ้าเราเป็นปลาตัวเดียวในบึง

เคยได้ยินคำพูดที่ว่า “เป็นปลาใหญ่ในบึงเล็ก ดีกว่าเป็นปลาเล็กในบึงใหญ่”

ไม่รู้ว่าใครคิดเห็นกับคำกล่าวนี้ว่าอย่างไร บางคนอาจบอกว่า คนเราชอบรู้สึกใหญ่สำคัญ จึงเลือกไปอยู่ที่จะประกันได้ว่าเราจะเป็นเช่นนั้น ในขณะที่บางคนอาจเห็นที่กว้างใหญ่เป็นโอกาสที่จะอยู่อย่างเงียบ ๆ ไม่มีใครรู้จัก

แต่วันนี้ฉันได้เห็นอีกสิ่งหนึ่ง คือ การเป็นปลาตัวเดียวในบึง (ซึ่งถ้าเป็นปลาเพียงตัวเดียวในบึง ความใหญ่และเล็กของบึงจึงไม่ใช่สาระ)

ที่ดาดฟ้า ชั้น ๑๑ บนตึกแห่งหนึ่งย่านรัชดาภิเษก มีบ่อน้ำทรงสี่เหลี่ยมลึกสักครึ่งขาผู้ใหญ่ บ่อนั้นปูด้วยกระเบื้องหรูสีเข้ม มีน้ำปริ่มขอบ เมื่อสายลมพัดก็เกิดริ้วระลอกบนผิวน้ำดูงามตา

แต่ไม่ใช่เพียงริ้วน้ำเท่านั้นที่เคลื่อนไหว ใต้คลื่นน้ำ ฉันเห็นบางอย่างเคลื่อนไหว ปลาทองตัวเล็กสีแดงอมส้มตัวหนึ่งกำลังว่ายไหว ๆ อยู่ในบ่อ ฉันตกใจเพราะบ่อแบบนี้ไม่เหมาะกับการมีชีวิตเลยแม้แต่น้อย ในบ่อไม่มีต้นไม้น้ำ ไม่มีการจัดภูมิทัศน์อื่นใด นอกจากเป็นบ่อกระเบื้องสี่เหลี่ยม น้ำเต็มล่อ และแท่งน่ำพุโผล่ขึ้นมาจากกลางบ่อ

ปลาทองตัวนั้นไปอยู่ในบ่อได้อย่างไร มีปลาทองตัวอื่นอีกหรือไม่ในบ่อนั้น ฉันกวาดสายตาไปทั่ว แต่ก็หาไม่เจอ

“โถ่…ช่างน่าสงสารปลาทองน้อย” ฉันเอาความรู้สึกแบบมนุษย์ลงไปผุดว่ายในน้ำกับเจ้าปลาทองด้วย

“มันคงเหงาน่าดู จะคุยและเล่นกับใคร กินอาหารอะไร มีใครดูแลหรือเปล่า”

 “ฉันจะหาเพื่อนปลาทองมาใส่ลงในบ่อนี้ดีไหม”

“ไม่เอาดีกว่า ดูท่าทางไม่มีใครดูแล เดี๋ยวพากันแย่ไปหมด”

“เอ หรือจะจับปลาทองตัวนี้ไปเลี้ยงที่อื่น หาพ่อแม่บุณธรรมให้จะดีไหมน้อ”

“ไม่ดีมั้ง อย่างแรกจับปลาทองไม่ใช่เรื่องง่าย บ่อก็ออกจะกว้าง แล้วที่ที่มันจะไปอยู่จะดีหรือเปล่า เดี๋ยวมันตายไป เราจะรู้สึกผิดแน่ ๆ”

…..

ลมพัดมาวูบใหญ่ สายธารความคิดสะดุดลง ฉันตื่นจากการสวมบทบาทปลาทอง ปลาทองจะคิดแบบมนุษย์หรือเปล่าก็ไม่รู้ ไม่แน่มันอาจจะไม่เหงาก็ได้ เห็นว่าปลาทองมีความจำสั้น มันอาจจะเหงา หรืออยากมีเพื่อน แต่พอว่ายน้ำไปสักสองครีบกระดิก มันก็คงลืมไปแล้วว่าเมื่อกี้คิดอะไรอยู่

ความจำสั้น ๆ แบบนี้ก็ดีเหมือนกันนะ

….

ฉันขึ้นบันไดบนชั้น ๑๒ แล้วมองลงมาที่บ่อน้ำ จากมุมสูงฉันเห็นความกว้างใหญ่ของบ่อน้ำเมื่อเทียบกับปลาเล็ก ๆ ตัวหนึ่ง แล้วเจ้าปลาทองก็พาฉันจินตนาการต่อ

ถ้าโลกนี้มีเพียงแผ่นดิน เวิ้งฟ้า และมนุษย์เพียงคนเดียว เราจะเป็นอย่างไร เราจะคิดกับตัวเองอย่างไร เราจะรู้หรือไม่ว่าเราเป็นมนุษย์ และมนุษย์คืออะไร

ฉันจำไม่ได้ว่าปราชญ์ตะวันตกท่านใดที่พูดถึงเรื่องนี้ คิดคำนึงคำถามประมาณนี้ (ฉันยังไม่หลุดจากบทบาทปลาทอง จึงจำไม่ได้)

ฉันว่ามันคงไม่รู้หรอกว่า มันเป็นปลา

บางทีปลาทองอาจต้องการปลาทองอีกตัว หรือปลาอื่น ๆ สิ่งอื่น ๆ ที่ทำให้มันรู้ว่ามันเป็นอะไร อะไรที่มันเป็น และอะไรที่มันไม่เป็น

บางทีคนเราก็เช่นกัน เราจะรู้จักตัวเองมากยิ่งขึ้นว่า เราเป็นใคร มนุษย์คืออะไร เมื่อมีตัวเปรียบเทียบ

ปลาจะไม่รู้ว่าปลาเป็นอย่างไร ถ้าไม่เห็นสิ่งนั้นจากปลาอื่น ปลาจะไม่รู้ว่า ความตะกละ หวงแหน ตระหนี่ เป็นเช่นไร หากไม่ต้องแย่งอาหารกับปลาตัวอื่น

ปลาจะไม่รู้จักความโกรธ หากไม่มีปลาตัวอื่นยั่วน้ำโห

ปลาจะไม่รู้จักความรัก หากไม่มีปลาอีกตัวให้คิดถึง

ปลาจะไม่รู้จักความดี ความชั่ว ถ้าไม่มีปลาตัวอื่นแสดงให้เห็น เป็นให้ดู หรือให้โอกาสปลาได้เผยความดีชั่วภายใน

ปลาต้องการปลาตัวอื่น ๆ ที่จะเข้าถึงความเป็นปลา และเมื่อปลาตัวนั้นรู้จักความเป็นปลาแล้ว ปลานั้นก็จะรู้ว่า ความเป็นปลาไม่มีอยู่จริง ปลาทองตัวนั้นไม่มีอยู่จริง

ฉันอยากจะเชื่อว่าปลาทองตัวนี้มีอยู่จริง …. เพราะถ้าหากมันไม่มีอยู่จริงแล้ว ผู้ที่มองปลาทองอยู่นั้นจะมีอยู่จริงหรือ ….

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s