ลูกบาศก์ความคิด สู่การสร้างสรรค์โลกใบกลม ๆ

เมื่อพูดถึงกล่องลูกบาศก์ เรานึกถึงอะไรบ้าง

ถ้าเป็นนักเสี่ยงโชค ก็อาจจะนึกถึงลูกเต๋า

ถ้าคนชอบของเล่นก็อาจจะนึกถึง กล่องตัวตลก ที่เมื่อไขลาน แล้วเจ้าโจ๊กเกอร์ก็จะกระเด้งขึ้นมาให้ตกใจ

ถ้าเป็นนักดื่มชา กาแฟ ก็คงนึกถึงน้ำตาลทรายก้อน …

ช่วงบ่ายแก่ ๆ วันอาทิตย์ที่ผ่านมา ฉันมีโอกาสไปเดินชิว ๆ ที่ CDC ย่านถนนประดิษฐ์มนูญธรรม แล้วก็ได้พบกับอีกหนึ่งแนวคิดของกล่องลูกบาศก์ “ลูกบาศก์ความคิด หรือ IdeaCubes” งานนิทรรศการศิลปะจัดวาง ร้อยกล่องความคิด จากร้อยศิลปิน

ในกรอบกล่องลูกบาศก์ ศิลปินแต่ละคนรังสรรเส้น สี รูปทรง ภาพ ตามแต่จริต เพื่อนำเสนอแนวคิดง่าย ๆ ที่แต่ละคนจะทำได้ เพื่อร่วมกันรักษาสังคม และสิ่งแวดล้อม

รู้จักรอ และเข้าคิว

หลายความคิดเป็นเรื่องที่เราคุ้นหูอยู่แล้ว เช่น กินข้าวเช้า แยกขยะ ขี่จักรยาน อ่านหนังสือให้คนพิการทางสายตา เดิน ข้ามถนนตรงทางม้าลาย ทานอาหารร่วมกับคนในครอบครัว ให้อภัย สวดมนต์ รักษาศีล ๕ ตรงต่อเวลา ต่อคิวและรอให้เป็น ทานมังสาวิรัติ ยอมรับความแตกต่างทางเพศ ทิ้งน้ำที่กินไม่หมดให้ต้นไม้ ฯลฯ … แต่อย่าได้ดูเบาสิ่งที่ดูธรรมดา ๆ หรือคิดว่ารู้แล้ว เหล่านี้

ลองย้อนถามตัวเองว่า ความคิดพื้น ๆ เหล่านี้ เราได้ทำบ้างหรือไม่ในชีวิตประจำวัน …… หลายคนอาจจะเงียบ หรือตอบว่า ทำบ้าง ไม่ทำบ้าง … สิ่งที่ธรรมดา ๆ มักยากเสมอที่จะปฏิบัติ ไม่รู้ทำไม บางที อาจเป็นเพราะความคิดเกิดขึ้นได้ง่ายกว่าการลงมือทำ ก็ได้

หันมาใช้ผ้าเช็ดหน้า ลดการใช้กระดาษทิชชู

หลายความคิดเป็นสิ่งที่ “พ้นสมัย” เช่น การใช้ผ้าเช็ดหน้า เพื่อลดการใช้กระดาษทิชชู จริงสินะ ในสมัยเด็ก ๆ หลายคนต้องมีผ้าเช็ดหน้าไปโรงเรียน เราใช้ผ้าเช็ดหน้า ตั้งแต่ ซับน้ำตา เช็ดน้ำมูก ปัดฝุ่น เช็ดหน้า — และที่กล่าวมานั้น อาจทำในวันเดียวกัน บนผ้าเช็ดหน้าผืนเดียว กึ๋ย!!!

กล่องความคิดที่ดูแล้ว โดนใจ มาก คือ มีถุงผ้าเท่าที่จำเป็น … ตอนนี้ถุงผ้าลดโลกร้อน กำลังสร้างปัญหาให้กับภาวะโลกร้อน เพราะมีมากเกินไป ลองนับถุงผ้าในครอบครอง ดูกันสิว่า ใครมีกี่ใบกันบ้าง (ฉันหันไปบอกเพื่อนที่ไปด้วยว่า องค์กรต่าง ๆ ก็เลิกแจกถุงผ้ากันได้แล้ว)

ศิลปินบางคนก็นำเสนอไอเดียพิลึก (และขาดหลักฐานข้อมูลมายืนยัน) เช่น ใส่กางเกงยีนส์ช่วยลดการใช้น้ำ … เอ่อ จะหมายถึง ไม่ต้องซักบ่อย ๆ อย่างนั้นหรือเปล่า จริงอยู่ คนที่ใส่กางเกงยีนส์จำนวนมาก มักใส่จนผ้ายีนส์นิ่มเปื่อย แล้วจึงจะนำไปซัก ซึ่งนั่นอาจหมายถึง ๒ อาทิตย์ ถึง ๑ เดือน แต่ฉันสงสัยว่า ผ้ายีนส์หนา ๆ นั้น เวลาซัก น่าจะใช้น้ำมากโขอยู่ — สำหรับเรา เราอยากนำเสนอ การใช้ผ้าฝ้ายธรรมชาติทอมือมากกว่า แห้งง่าย ซักเบามือ และใส่สบาย แถมยังช่วยชาวบ้านเกษตรกรอีกด้วย

ฉันสนุกกับการอ่านความคิดที่อยู่ในลูกบาศก์แต่ละกล่อง และบางกล่องยังเปิดโอกาสให้เรา “เล่น” กับมันอีกด้วย

หมอดูไข่ปลาหมึก

กล่องที่รณรงค์ “ไม่กินหูฉลาม” เป็นกลอ่งรูปหมึกยักษ์ ตรงปากหมึกมีเครื่องเล่นหยอดเหรียญเสี่ยงไข่ที่คุ้นตาในสมัยเด็ก “หมอดูไข่ปลาหมึก” ฉันหยอดเหรียญ ๑๐ บาทลงไป แล้วหมุน ๑ รอบ ไข่พลาสติกใบเล็ก ๆ กลิ้งลงมา ลุ้นระทึก … ข้างในไข่ ก็มีกระดาษม้วนคำทำนายยาวเหยียด พร้อมเลยเด็ด และตบท้ายด้วย คำแนะนำให้รักษาศีล ๕ ปล่อยเต่า (อึม) และไม่กินหูฉลาม

ดูงานศิลปะ และความคิดต่าง ๆ แล้ว เห็นด้วยกับการนำเสนอทางศิลปะบ้าง ไม่เห็นด้วยบ้าง เพราะบางทีก็ไม่เข้าใจ หรือบางที สัญลักษณ์ในการนำเสนอก็ไม่ตรงเท่าไร ….. แต่ไม่ว่าอย่างไร การเดินดูกล่องความคิดต่าง ๆ ไปเรื่อย ๆ ก็สร้างแรงบันดาลใจให้ฉันอยากทำงานศิลปะขึ้นมาบ้าง “ถ้าเราจะทำกล่องความคิดขึ้นมาสักกล่อง เราจะนำเสนอความคิดอะไร อะไรที่เราทำและช่วยสร้างสรรค์สังคม … และจะนำเสนอแนวคิดนั้นอย่างไร”

ความคิดบรรเจิด ….. “แต่อย่ามัวแต่คิด” ฉันบอกตัวเอง ถึงเวลาแล้ว ที่เราจะต้องนำความคิดดี ๆ ต่าง ๆ ที่มีอยู่ในหัวแบน ๆ แหลม ๆ กลม ๆ ของเรา ออกมาปฏิบัติให้ได้จริงในชีวิตประจำวัน เริ่มจากความคิดที่พอทำได้ก่อน แล้วความคิดดีอื่น ๆ ก็จะทะยอยกันแสดงตัวในชีวิตประจำวันของเรามากขึ้นเอง

ฉันว่า มีหลายสิ่ง เล็ก ๆ น้อย ๆ ในชีวิต ที่เราสามารถทำได้ และจะช่วยให้สังคม ทั้งผู้คน สัตว์ และธรรมชาติ รอบตัวของเราดีขึ้น…. ขอเพียงแค่ลงมือทำ อย่าดูถูกว่าเป็นสิ่งเล็กน้อย แล้วไม่ทำ

ที่ผ่านมา ผลงานกล่องความคิดเหล่านี้ ได้นำไปจัดวางแสดงตามพื้นที่สาธารณะต่าง ๆ มากบ้างน้อยบาง ตามกำลังของผู้จัด และผู้เอื้อเฟื้อสถานที่ จนล่าสุดที่ CDC ซึ่งบางส่วนจะยังวางแสดงจนถึงสิ้นเดือนมิถุนายนนี้ หลังจากนั้น มีแนวโน้มว่า กล่องความคิดทั้งหลายนี้จะไปจัดวางที่มหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง เพื่อให้นักศึกษาที่เรียนวิชา ศิลปะเพื่อสังคม

ได้มีโอกาสพูดคุยกับหนุ่มคนหนึ่งที่มีส่วนในโครงการสร้างสรรค์นี้ เขาเล่าว่า โครงการนี้เป็นผลผลิตจากความคิด และหัวใจของคนหนุ่มสาวรุ่นใหม่ ที่เรียกตัวเองว่า Mysocialmotion พวกเขาตั้งองค์กรธุรกิจเพื่อสังคม (social enterprise) ที่แสวงหากำไรบ้าง ไม่กำไรบ้าง มุ่งทำงานสร้างสรรค์ (แนวศิลปะ) ที่สร้างความตระหนักรู้ กระตุ้นความรับผิดชอบต่อสังคมของพลเมือง และสร้างแรงบันดาลใจให้คนในสังคม ลุกขึ้นมาเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม เพื่อสร้างสรรค์สังคม สิ่งแวดล้อม และโลกด้วยกัน

ความเชื่อที่เป็นต้นทุนผลักให้เขาทำงานในรูปแบบสาธารณะนี้ คือ

 “The cause, the solution and the answer to all of the world’s problem is Public Participation.” หรือ เหตุของปัญหา ทางออก และคำตอบของทุกปัญหาในโลกนี้ อยู่ที่ การมีส่วนร่วมของสาธารณะ

รู้จัก mysocialmotion เพิ่มเติมที่ http://www.mysocialmotion.org 

ขอบคุณ เพื่อน คุณ โสภิต ที่เอื้อเฟื้อภาพ 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s