เพราะรัก ฉันจึงดำรงอยู่ Love, therefore I am.

Love, therefore, I am.  

เราไม่อาจใช้คำว่า “ที่สุด” หรือ “ที่สิ้นสุด” กับความรักได้

มีแต่คำว่า “ยิ่งกว่า” และ “ยิ่งขึ้น” ไปเรื่อย ๆ

ดั่งจักรวาล ความรักแผ่ขยายออกไปได้ไกลโพ้น อย่างไม่อาจเห็นขอบแดนที่สิ้นสุด

ดั่งมหาสมุทร ความรักหยั่งลึกลง อย่างไม่อาจแลเห็นก้นบึ้งของห้วงน้ำ

ในวันนี้ที่ว่า “รัก” เราอาจรักได้ยิ่งกว่าและยิ่งขึ้น ในวันพรุ่ง

คุณภาพและศักยภาพในการรักเติบโตและงอกงามได้ไม่สิ้นสุด

นี่คือ ความที่หัวใจสรุปได้ บนโต๊ะอาหารในการสนทนาระหว่าง ครูและ “ลูก” ศิษย์

 

วันนี้ ฉันมีนัดทานอาหารกลางวันกับคุณครูสมัยมัธยม ที่ไม่ได้พบกันกว่า ๒ ปีแล้ว

ฉันนำความรักและความระลึกถึงจากเพื่อน ๆ มาถึงคุณครูด้วย พร้อมของฝากเป็นชาสมุนไพรบำรุงสุขภาพ ซีดีนำการบริหารแบบโยคะเพื่อการผ่อนคลาย เพลงธรรมเพราะ ๆ จากหมู่บ้านพลัม และหนังสือ ๓ เล่มที่ครูต้องการอ่าน

คุณครูเกษียณอายุราชการก่อนกำหนด แต่ความเป็นครูไม่มีวันเกษียณ

กว่า ๓ ชั่วโมงที่เราคุยกัน บทเรียนที่ครูนำมาบอกเล่าในวันนี้ ไม่ใช่วิชาการ ภาษาอังกฤษ ภาษาฝรั่งเศส แต่เป็นวิชาว่าด้วย ความเป็นมนุษย์ ความรัก และความสุขจากการใช้ชีวิตที่สมถะและเป็นประโยชน์ — ที่ครูมักสอนเราอยู่เสมอ ในวันนั้น และยังคงเน้นอยู่ในวันนี้

อันที่จริง สิ่งที่ครูเป็นและทำเป็นคำสอนที่ทรงพลังและเสียงดังที่สุดในชีวิตฉัน

คุณครูเลือกที่จะเกษียณตัวเองจากราชการก่อนกำหนด เพื่อให้เวลาอยู่และดูแลพ่อแม่ในวัยชรา เนื่องจากเป็นลูกสาวคนเดียว และยังไม่มีครอบครัวของตัวเอง คุณครูจึงดูแลพ่อแม่เป็นงานหลัก แม้จะหนัก แต่ก็อิ่มใจ

คุณครูดูแลคุณแม่วัย ๙๒ ปี ด้วยความรักและอดทน เวลาทำอาหารก็ต้องทำให้อาหารอ่อนที่สุด ซึ่งสำหรับคนฟันยังดี ก็อาจจะรู้สึกว่าไม่อร่อย ขาด texture แต่มันดีและเหมาะสำหรับคนแก่ ที่ไม่มีฟันหรือพลังกายอ่อนแรงเกินกว่าจะเคี้ยว

การขับถ่ายเป็นเรื่องที่ต้องดูแลเป็นพิเศษ ครูต้องดูแลเปลี่ยนผ้าอ้อม (ผู้ใหญ่) ให้คุณแม่วันละ ๕ ครั้ง

นาฬิกาชีวิตของคุณครูปรับไปตามนาฬิกาชีวิตของคุณแม่ ในวัยชรา ที่ตื่นบ่อย และมักตื่นกลางดึก (เหมือนตอนที่เราทุกคนเป็นทารกเลย)

คนแก่หูตึง ครูต้องพูดเสียงดังและพูดซ้ำ ๆ หลายครั้ง เบื่อก็ต้องทนและย้ำพูดไป

แม้จะเหนื่อย แต่ครูบอกว่า “แม่เคยทำให้เรามากกว่านี้ด้วยซ้ำ นึกแค่นี้ ก็มีพลังทำให้แม่ เป็นโอกาสที่เราจะได้ตอบแทนพระคุณแม่” คุณครูพูดพร้อมรอยยิ้ม

ความรู้สึกสุขผุดขึ้นในหัวใจ นี่คือความงดงามของความรัก

ในยามเด็ก ช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ ความรักของแม่ (และผู้อื่น) ดูแลเราให้รอดและเติบโต

ในยามชรา ช่วยเหลือตัวเองได้น้อย ความรักของลูก ๆ (และผู้อื่น) ดูแลให้เราอยู่ได้อย่างเป็นสุขจนวาระสุดท้าย

ชีวิตคือวัฏจักร เมื่อเคยได้รับ ก็มีคราวที่ควรให้กลับคืน เพื่อสืบเนื่องกระแสชีวิตให้ดำรงหมุนเวียน

 

จากแม่และลูก สู่ ครูกับลูกศิษย์

คุณครูเล่าให้ฟังว่า รุ่นพี่ ๆ เพื่อน ๆ น้อง ๆ บางคนติดต่อไปมาหาสู่คุณครูอยู่เสมอเช่นกัน บางคน ไปต่างประเทศ ก็มีของฝากติดมือมาให้คุณครู โอกาสพิเศษก็ชวนครูไปทานข้าว ลูกศิษย์ที่เป็นหมอก็บอกว่าครูมีปัญหาอะไรปรึกษาได้ทุกเมื่อ

คุณครูเล่าถึงคุณครูอีกท่านที่มีสถานภาพโสดเหมือนกัน คุณครูวัย ๗๐ กว่าปีท่านนี้อยู่บ้านลำพังกับแมวหลายตัว หลาน ๆ อยู่ต่างประเทศกันหมด แต่ท่านยังมี “ลูกศิษย์” ที่ดูแลบ้าง

พี่ ๆ รุ่น ๑ ของโรงเรียนเชิญคุณครูท่านนี้ไปทานข้าวเวลารุ่น ๑ นัดพบกัน เอารถไปรับเพราะคุณครูเดินลำบาก บางคนมีที่ทำงานอยู่ไม่ไกลจากบ้านครู ก็สั่งอาหารอร่อย เอาไปส่งให้ครูทาน

เรื่องราวต่าง ๆ เหล่านี้ ทำให้หัวใจฉันอิ่มเอิบเบิกบาน ฉันนึกต่อว่า ตัวเราและเพื่อน ๆ ในรุ่นน่าจะต้องหมั่นดูแลครูอย่างที่รุ่นพี่ทำเป็นตัวอย่างบ้าง โดยเฉพาะครูที่เป็นโสด และไม่มีลูกหลาน

 

ความรัก ความเอื้ออาทร ห่วงใยใส่ใจกันของผู้คนในสังคม เป็นต้นทุนที่ให้ดอกผลเป็นความสุข สงบ ร่มเย็น ความมั่นคงปลอดภัยในชีวิต อันไม่อาจประมาณมูลค่าได้ — ทุกขภาวะในสังคมหลายเรื่อง (หรืออาจทั้งหมด) มาจากการที่มนุษย์ไม่รัก ไม่อาทร ห่วงใย ตัดขาดสายใยในความสัมพันธ์ ทั้งกับคนด้วยกันเอง กับสัตว์ และธรรมชาติ

สังคมที่ผู้คนเป็นห่วงเป็นใยกัน ดูแลอาทรต่อกัน เป็นสังคมที่งดงาม การได้เห็นและ (หาก) ได้อยู่ในสังคมแบบนี้ เราจะเป็นสุขเพียงใด มีความรักหล่อเลี้ยงหัวใจ อยู่ก็เป็นสุข ตายด้วยความรู้สึกเต็ม ความเป็นมนุษย์ของเราได้รับการเชิดชูและเกื้อกูลให้เจริญสูงยิ่ง ๆ ขึ้น

ฉันลาครูในวันนี้ พร้อมกับการบ้าน … รักให้ยิ่งกว่าและยิ่งขึ้นกับทุก ๆ คน และทุก ๆ วัน

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s