ป่วยเป็น ก็เห็นสุข

 

“มีใครบ้างไหมคะ ที่ในชีวิตนี้ไม่เคยป่วยเลย ช่วยยกมือขึ้นหน่อยค่ะ” ฉันถามผู้เข้าร่วมงาน “Before I die หรือ พร้อมก่อนตาย” ณ ลาน Eden ศูนย์การค้าเซ็นทรัลเวิลด์ เมื่อปลายปีที่แล้ว

… นิ่ง ไม่มีใครยกมือขึ้นสักคนเดียว

เราทุกคนต่างเคยมีประสบการณ์เจ็บป่วยกันทั้งสิ้น มากบ้าง น้อยบ้าง บ่อยบ้าง นานๆ ทีบ้าง มีคนจำนวนไม่น้อย เมื่อความเจ็บป่วย (หนัก) มาเยี่ยมเยียน ก็มักตัดพ้อตัวเองและโชคชะตาว่า “ทำไมถึงต้องเป็นเรา เราเป็นคนดี ไม่เบียดเบียนใคร ทำไมเรื่องนี้จึงต้องเกิดกับเราด้วย บ้างก็ว่า เราเพิ่งเรียนจบ เราเพิ่งตั้งครอบครัว ทำไมเรื่องแบบนี้จึงเกิดขึ้น ….”

ความเจ็บป่วย — เช่นเดียวกับความตาย — เป็นสิ่งที่อยู่คู่กับชีวิตคนเราทุกช่วงวัย และสามารถบังเกิดขึ้นในทุกโอกาส สถานที่ โครงการเผชิญความตายอย่างสงบ เครือข่ายพุทธิกาเพื่อพระพุทธศาสนาและสังคม http://www.budnet.org/peacefuldeath/ จึงก่อตั้งและดำเนินงานต่าง ๆ ทั้งจัดกิจกรรมอบรมเผชิญความตายอย่างสงบ ผลิตและจำหน่ายหนังสือ รวมไปถึงสร้างสรรค์งานกิจกรรมเช่นนี้ เพื่อชวนผู้คนในสังคมให้มา “มรณาสนทนา” ถึงความจริงของชีวิตอันไม่มีใครอาจเลี่ยงได้ เพื่อเสริมสร้างแรงบันดาลใจในการเตรียมความพร้อมก่อนตาย

บนเวทีเสวนา “ป่วยเป็นก็เห็นสุข” ฉันสนทนากับผู้ป่วยมะเร็ง 3 ท่าน ที่สามารถมองความเจ็บไข้ในมุมบวก จนกระทั่งได้รับประโยชน์และบทเรียนสำคัญสำหรับการดำเนินชีวิต … ป่วยให้เป็นนั้นทำอย่างไร ป่วยเป็นแล้วได้อะไร

ในคลิปการสนทนา 1 ชั่วโมง มีเรื่องราวการดูแลชีวิต ไม่เพียงในยามเจ็บป่วย แต่ยังหมายรวมถึงในภาวะที่ยังปกติด้วย นับตั้งแต่การดูแลอาหาร อากาศ การออกกำลังกาย และที่สำคัญที่สุด คือ ดูแลอารมณ์ให้เป็นปกติแจ่มใส เบิกบาน เป็นบวกอยู่เสมอ

อรทัย ชะฟู จากเชียงราย พบว่าเธอเป็นมะเร็งปอดเมื่อ 14 ปีที่แล้ว แต่ด้วยการดูแลตัวเอง ทานอาหารสุขภาพด้วยใจที่เบิกบาน ริเริ่มงานอาสาและช่วยเหลือผู้อื่น ทำใจให้แจ่มใสเสมอ เหล่านี้คือ เคล็ดลับที่ทำให้เธอส่องประกายความสุขให้กับทุกคนที่พบเห็น และทุกวันนี้ แพทย์ตรวจไม่พบมะเร็งปอด แต่เธอก็ไม่ประมาท

“คนเราป่วยเพราะอัตตา”  เธอกล่าว

อัตตาที่นำมาซึ่งอารมณ์ในทางลบทั้งหลาย ที่เป็นอาหารชั้นดีของมะเร็ง รวมถึงอัตตาที่ตามใจตนเอง มีวิถีชีวิตที่ไม่เอื้อต่อสุขภาวะที่ดี อย่างที่คุณอภิสิทธิ์ เดชะวงศ์อนันต์ ผู้พบมะเร็งลำไส้ใหญ่ และภายหลังมะเร็งปอด กล่าวว่า “อารมณ์ที่เคยฉุนเฉียว โมโหง่าย ต้องลบจากสมองไปเลย อาหารปิ้ง ย่าง  ทอด หวาน มัน เค็ม ดอง ต้องงด และหันหลังให้กับห้องแอร์ จากเคยอยู่ห้องแอร์ทั้งวันทั้งคืน ต้องเข้าหาอากาศบริสุทธิ์”  

จิตใจและอารมณ์ดูจะเป็นหัวใจของชีวิต คุณอรทัยเล่าว่า แม้เธอจะเปิดร้านอาหารสุขภาพ และตัวเธอเองก็บริโภคอาหารสุขภาพ เว้นเนื้อสัตว์ และทำทุกอย่างที่เขาว่ากันว่าจะรักษาดูแลร่างกาย แต่เธอลืมเรื่องสำคัญไป คือ จิตใจและอารมณ์ ทำให้มะเร็งกลับมาอีกครั้งหลังจาก 8 ปีให้หลัง “เรากินอาหารสุขภาพด้วยความเครียด หรือความรู้สึกสงสารตัวเอง แต่เราไม่ลิ้มรสอาหารที่แท้จริง ด้วยความรู้คุณ ความรัก”

แม้แต่มะเร็ง เราก็ต้องมองเขาด้วยความรัก คุณอรทัยจะคุยกับความเจ็บป่วย และมะเร็งที่เธอเรียกว่า “เพื่อน” เช่น “ขอบคุณนะที่มาเตือน ถ้าเราไม่อยากตาย เราต้องชัดว่าจะอยู่ไปเพื่ออะไร เราจะได้คุยกับเพื่อนมะเร็งได้ เป็นคำถามที่ไม่ต้องรีบตอบ ต้องออกมาจากความต้องการแท้ ๆ ของเราจริง”

การเข้าถึงคุณค่าและประโยชน์ที่ตนเองจะมอบให้กับส่วนรวมดูจะเป็นสิ่งที่พยุงชีวิตให้ผู้ป่วยมะเร็งทั้ง 3 ท่าน มีเรี่ยวแรงดำรงตนอยู่อย่างมีสุข

ในยามเจ็บปวด ป่วย คุณอรทัยจะอยู่กับคำอธิษฐานว่า “ถ้าเรายังมีประโยชน์ต่อโลกก็ให้เรามีลมหายใจอยู่ ยังอยากทำอาหารอร่อย ๆ ให้คนอื่นทาน ยังอยากทำประโยชน์ต่อโลกใบนี้”

คุณสายชล ศรทัตต์ ผู้ที่อยู่กับมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก ก็เช่นกัน “ขอมอบชีวิตที่ยังมีอยู่ ทำประโยชน์เพื่อผู้อื่น …. ในแต่ละวัน เราจะอยู่กับลมหายใจ ทบทวนชีวิต เราจะต้องมีสติในการยอมรับธรรมชาติ”

คุณสายชลแนะนำให้เราใส่ใจ “ลมหายใจ” ไม่เพียงเป็นฐานแห่งสติ แต่ลมหายใจยังเป็นพลังและปัจจัยสำคัญของชีวิต หายใจให้ดี หายใจให้ลึก แล้วมะเร็งจะกินเรายาก

คุณอรทัยกล่าวเสริมด้วยรอยยิ้ม “สุดท้าย เรากลับมาที่ความศรัทธาต่อความรัก รักเยียวยาได้จริง ๆ และการปล่อยวาง ตราบใดที่เราโกรธ เกลียด เต็มไปด้วยอารมณ์ลบ ๆ ในตัวเอง พลังชีวิตจะไม่มี มะเร็งไม่หาย แต่ถ้าวางความโกรธ เกลียดได้ ชีวิตเรามีคุณค่า เรามองโลกแบบมีความสุข ชีวิตมีคุณค่าความหมาย”

แนวทางการดูแลสุขภาพของผู้ป่วยมะเร็งทั้งสามท่าน แท้จริงแล้ว คือ หลักการสามัญในการดูแลชีวิต ทั้งร่างกายและจิตใจ …. น้อมรับบทเรียนมีค่าจากวิทยากรผู้รู้อยู่กับมะเร็งทั้ง 3 ท่าน

ขอให้ผู้อ่านทุกท่าน และผู้ที่ท่านรัก มีสุขภาพกายและใจปกติ สุข แข็งแรง เพื่อทำประโยชน์ตนและประโยชน์ส่วนรวมให้สมบูรณ์

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s