งูเจ้าที่

ฝันเห็นงู อาจเป็นความปรารถนาของสาว ๆ บางคน

ฉัน ไม่ฝันถึงงู แต่ตื่นขึ้นมาเจอ “งู” มาชูคอทักทาย ที่หน้าต่าง

งูเขียวแซมดำตัวเล็ก-ยาวขดตัวนิ่งอยู่นอกหน้าต่าง ชูตัวเล็กน้อยเมียงมองมาที่ฉัน เราสบตากันเล็กน้อย แล้วเจ้างูคงขวยเขิน เพราะมันเลื้อยกระเบื้องหลังคา(ที่เป็นกระดูกงู) ลงไปที่ต้นไม้ข้างล่าง

 

ตั้งแต่เด็ก ฉันมักได้ยินคุณยายพูดถึง “งูเจ้าที่”

“เมื่อกี้รดน้ำต้นไม้ เจองูนะ” ยายบอก เพื่อเตือนกันให้ระวังเวลาออกไปในสวน

“งูอะไร สีอะไร แล้วยายทำไง” ฉันถาม

“งูสีดำ มันไม่ทำอะไร เขาก็เลื้อยไปเอง งูเจ้าที่ อย่าไปทำอะไรเค้า” ยายบอก และไม่ว่าเราจะย้ายบ้านกี่หลัง เราก็จะเจอกับ “งูเจ้าที่” เสมอ ๆ

ฉันไม่เคยถามคุณยายจริง ๆ เลยว่า งูเจ้าที่ หมายความว่าอะไร แต่ตีความเอาเองว่า “งูเจ้าที่” เป็นวิญญาณเจ้าที่ ที่แปลงร่างมาเป็นงู ให้เราเห็น เพื่อทักทายกัน ดังนั้น การเห็นงูจึงเป็นเรื่องของการทำความรู้จัก ทักทายให้รู้ว่า เรารับรู้การดำรงอยู่ของกันและกัน … นั่นเป็นวิธีที่คนโบราณสอนให้เรา “ไม่เบียดเบียนสัตว์”

โตขึ้น (เมื่อเร็ว ๆ นี้เอง) มุมมองต่อ “งูเจ้าที่” เปลี่ยนไป ฉันรู้สึกว่า คำนี้มีความหมายลึกซึ้งกว่าเรื่องของมิติของผีเจ้าที่ ที่ฉันเคยเชื่อ แต่คือความเป็นจริงในธรรมชาติ

พื้นที่บ้านจัดสรรที่ฉันอยู่เป็นพื้นที่ป่า ผืนนามาก่อน และแน่นอนว่า จะต้องมีเจ้าถิ่นเจ้าที่เดิมที่อาศัยที่ดินผืนนี้อยู่ก่อนแล้ว งูก็เป็นหนึ่งในนั้น เขาอยู่มาก่อนที่โครงการบ้านจัดสรรต่าง ๆ จะเข้ามารุกราน

งูที่เคยเป็นเจ้าที่ กลายเป็นผู้อาศัยที่ไม่มีใครปรารถนาให้อยู่ ต้องไล่ล่า ขจัด นำไปไว้ที่อื่น ฉันสงสารมันมาก และสัตว์อีกหลายตัวที่ต้อง “ไป” เพราะมนุษย์อยากครองพื้นที่ในโลกนี้

ฉันนึกถึงพิพิธภัณฑ์อินเดียนแดง ที่บอกเรื่องราวของการอพยพหนีคนขาวที่ไล่ชนเผ่าให้ออกไปจากบ้านที่พวกเขาอยู่กันมานานหลายชั่วอายุคน … ชะตากรรมของงูและสัตว์นานาในโลกนี้ก็ไม่ต่างจากพฤติกรรมที่มนุษย์ทำกับมนุษย์ด้วยกันเองเช่นกัน

ฉันเคยเจองูหลายครั้งทั้งในบ้าน นอกบ้าน และสถานที่ต่าง ๆ ที่เดินทางไป งูเป็นสัตว์สันโดษ รักสงบ ไม่สุงสิง ที่สำคัญ มนุษย์ไม่ใช่อาหารของมัน ทุกครั้งที่เจอกัน งูจะเป็นฝ่ายหนีไปเสมอ เมื่อเห็นแล้วว่า เราไม่เป็นพิษกับเขา (เขาจึงไม่ต้องเอาพิษมาสู้) และเพื่อป้องกัน เวลาเดินในสวน ฉันจะระมัดระวังเป็นพิเศษ

ในอดีต งูเป็นสัตว์ศักดิ์สิทธิ์ เป็นสัญลักษณ์ของพลังชีวิตที่เวียนว่ายในกาละและความตาย (และเกิดใหม่) — ผู้เชี่ยวชาญด้านเทพปกรณัม ศ. โจเซฟ แคมพ์เบลล์ กล่าวไว้ใน หนังสือ พลานุภาพแห่งเทพปกรณัม (The Power of Myth)

พญานาคซึ่งเป็นงูใหญ่ก็มีความสำคัญใกล้ชิดกับพระพุทธเจ้าด้วย และในหลายวัฒนธรรม ไม่ว่า อินเดียนแดง อินเดีย กรีก งูเป็นพลังชีวิตที่ผูกพันกับผืนดิน ปัญญาแห่งผืนดิน ฯลฯ สัญลักษณ์แห่งการแพทย์ ซึ่งเป็นเรื่องของชีวิต อันมีเกิด แก่ เจ็บ ตาย ก็มีงูเข้าไปเกี่ยวข้องด้วย

โลกนี้เป็นบ้านของเราทุกคน คน สัตว์ ต้นไม้ น้ำ อากาศ ทุกสรรพสิ่งได้รับพร ได้รับสิทธิให้อยู่อาศัย ได้หายใจ ได้ดื่มกินจากโลกเท่า ๆ กัน … ไม่น่าที่จะมีใครได้สิทธิมากกว่ากัน แต่ทุกคน ทุกสรรพสิ่งมีหน้าที่ดูแลรักษาบ้านด้วยกัน

มนุษย์เป็นสัตว์ที่มีปัญญา น่าจะนำปัญญามาดูแลบ้าน —โลก— และเพื่อนร่วมโลกให้มีความสุข ไม่ควรต้องเบียดเบียนกันเลย

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s