ฤทธิ์ของเรื่องเล่า

ช่วงเริ่มต้นชีวิตการทำงาน อาจเปรียบได้เหมือนการเกิดในโลกอีกใบ ในโลกแห่งการทำงานและช่วงต่อไปอีกยาวไกลของชีวิต เราต้องการครอบครัว พ่อ แม่ พี่น้อง ญาติ ที่คอยอบรมสั่งสอน ชี้ทางให้เราเติบโตในชีวิตงานที่ดี และฉันโชคดีที่มีครอบครัวที่ทำงานที่อบอุ่น (พี่น้องเพื่อนฝูงที่บางกอกโพสต์ เนชั่น และสำนักข่าวอื่น ๆ) มีเครือญาติ (แหล่งข่าวและผู้ที่เราสัมภาษณ์เรื่องราวในชีวิตของเขาเพื่อมาถ่ายทอดต่อ) ทุกคนให้บทเรียนชีวิตและสอนให้ฉันรู้จักความเป็นนักข่าวนักเขียนเพื่อมวลชน

นักข่าวคือนักเล่าเรื่อง หลายเรื่องที่เราเล่าสร้างผลสะเทือนในสังคม สร้างแรงบันดาลใจให้ผู้คน นำมาซึ่งความเปลี่ยนแปลงทั้งในระดับบุคคลและสังคม แล้วมีเรื่องเล่าอะไรบ้างที่สะเทือนหัวใจนักข่าว สร้างแรงบันดาลใจให้นักข่าวแปรเปลี่ยนตัวเอง … มากมาย ในวันนี้ ฉันพบว่า ตัวละครในเรื่องเล่าเหล่านั้นดำรงอยู่ในชีวิตของฉันและรอวันแสดงตัวตนเมื่อเวลาที่ “ใช่”มาถึง

ในวัยยี่สิบอ่อน ๆ พี่สาวคนหนึ่งเล่าให้ฟังถึงพี่ชายคนหนึ่ง ที่เป็นอดีตนักข่าว และผันตัวเองไปทำงานในองค์กรพัฒนาสังคมด้านสุขภาพ ในช่วงที่พี่ชายคนนี้ทำงานในองค์กรสุขภาพ วันหนึ่งตอนสิ้นเดือน เขาเดินไปหาเจ้านายและบอกเจ้านายว่า “ขอลดเงินเดือน” (ที่ได้ปรับขึ้น ถ้าจำไม่ผิด) เหตุผลคือ เงินเดือนที่ได้รับนั้นมากเกินความจำเป็นในการดำรงชีวิตของเขา อยากให้เอาเงินส่วนต่างไปใช้ประโยชน์ด้านอื่น ๆ

สั้นแต่ตรึงใจ พี่คนนี้มีความชัดเจนในชีวิตว่า เขาต้องการอะไร ต้องการดำเนินชีวิตอย่างไร รู้ว่าอะไรที่พอ อะไรที่เกิน และมีความกล้าที่จะเดินตามความปรารถนาในชีวิต

ในวันที่ฉันพบพี่ชายคนนี้ เขาไม่ได้เป็นนักข่าวแล้ว แต่เป็นเกษตรกรทำนา ปลูกผักและนำผักมาขายที่บริษัทเป็นประจำทุกสัปดาห์ ทุกครั้งที่พี่เขามาขายผัก เขาคงไม่รู้ว่า ฉันแอบมองเขาอยู่ไกลๆ ชื่นชมผ่านเรื่องเล่าที่เคยรับฟัง และเห็นว่า เขาเป็นอย่างที่เคยได้ฟังจริง ๆ เรียบง่าย สุภาพ อ่อนโยน และมักน้อย บางที ฉันก็จะแวะเวียนไปคุยด้วย เพื่อรับพลังจากพี่ชายคนนี้ และแน่นอนว่า ซื้อผักที่พี่เอามาขายด้วยบ้าง

ฉันไม่รู้เลยว่า ความประทับใจทำให้พี่ชายได้เข้ามาอยู่ในชีวิตของฉันแล้ว และพาให้ฉันทำอย่างที่เขาทำ

คราวหนึ่งไม่นานมานี้ ฉันรับงานผลิตต้นฉบับรายงานประจำปีขององค์กรเพื่อสังคมแห่งหนึ่ง ฉันตกลงงานและงบประมาณเรียบร้อย ในขั้นการดำเนินงาน เกิดมีงานเพิ่มเข้ามาโดยไม่วางแผนไว้ก่อน

ฉันและทีมก็ทำงานตามที่ควรจะเป็นและที่เพิ่มเติม เมื่อใกล้เสร็จงาน ผู้ว่าจ้างเสนอค่าตอบแทนเพิ่มให้อีก 40 เปอร์เซ็นต์

มากกว่าดีใจ ฉันรู้สึกชื่นชมอาจารย์ (ผู้จ้าง) “เมื่อท่านมอบความเป็นธรรมและน้ำใจให้เรา เราก็ต้องตอบแทนท่านด้วยสิ่งนั้นเช่นกัน”

ฉันถามตัวเองว่า “ความพอและความจำเป็นของเราอยู่ที่เท่าไร ที่เราอยู่ได้ และเป็นธรรมกับแรง เวลา สติปัญญาที่ทำงานไป” ฉันจึงเสนออาจารย์ไปว่า ขอเพิ่มค่าแรงเพียง 25 เปอร์เซ็นต์ก็พอ

เมื่องานเสร็จเรียบร้อย อาจารย์และทีมของท่านกำลังดำเนินงานเบิกจ่าย “แน่ใจนะคะว่า ไม่รับตามที่พี่เสนอไป เพราะงานตรวจทานต้นฉบับทำงานกันหามรุ่งหามค่ำ” เธอถามย้ำ

ฉันคิดในใจ “จะถามกันอีกทำไม ให้อยาก เสียดายเหมือนกันนะ รู้ไหม” ในเสี้ยววินาที สองใจสู้กัน ใจที่อยากได้เงิน กับ ใจที่อยากทำตามอุดมคติชีวิต “ตามที่เคยบอกไปค่ะ ที่อาจารย์ให้มากเกินไป ถ้ารับไป จะไม่สบายใจ” ฉันตอบหนักแน่น สิ่งสำคัญในเวลานั้น คือ รักษาคำพูดที่ให้ไว้

ได้เงินเพิ่มก็ดี แต่เงินนั้นใช้ไปก็หมด และคงไม่เหลืออะไรให้ฉันรู้สึกภูมิใจในตนเอง ความภูมิใจอยู่ที่การทำตามสิ่งที่ตนเชื่อว่าเป็นธรรม ถูกต้องกับทุกฝ่าย ทั้งผู้จ้าง ผู้รับจ้าง สังคม (ที่จะได้รับประโยชน์จากงานที่เราทำ) ที่สำคัญ คือภูมิใจที่ได้เดินตามอุดมคติชีวิตที่ปรารถนา … ใบหน้าและรอยยิ้มของพี่ชายคนนั้นลอยมาในห้วงความคิด

เราไม่ได้อยู่ลำพัง ในชีวิตของเรา มีผู้คนจำนวนมากอยู่ด้วย เรื่องราวของเขา ความประทับใจที่เรามีต่อเขา ประสบการณ์ที่สัมพันธ์กัน ทั้งหมดล้วนสร้างตัวตน ทัศนคติ วิถีชีวิตและชะตามกรรมของเรา

หากฉันประทับใจเรื่องเล่าอีกแบบ ฉันอาจเป็นคนอีกแบบและมีชะตากรรมอีกแบบก็ได้

คิดต่อไปว่า … สังคมของเราบอกเล่าเรื่องอะไรกันบ้าง ผู้คน เด็ก ๆ เยาวชน คนทำงาน คนสูงวัย เราเล่าอะไรให้กันฟัง แล้วเราประทับใจเรื่องเล่าอะไรกันบ้าง … สื่อส่งต่อเรื่องเล่าอะไร … ชะตากรรมของสังคมไทยในวันนี้จะเป็นเรื่องเล่าในวันหน้า เราจะสร้างเรื่องเล่าแบบไหน

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s